Formalności potrzebne do zgłoszenia szkody medycznej
Podejrzenie błędu medycznego często wiąże się z poczuciem bezradności, zwłaszcza gdy poszkodowany nadal wymaga leczenia lub rehabilitacji. Zgłoszenie szkody medycznej wymaga jednak przede wszystkim uporządkowania informacji, zebrania dokumentów i określenia, jakie skutki wywołało zdarzenie. Nie trzeba od razu samodzielnie sporządzać pozwu ani znać wszystkich przepisów.
Podstawą może być błąd diagnostyczny, operacyjny, położniczy, zakażenie szpitalne, nieprawidłowa resuscytacja albo brak właściwej informacji o ryzyku i dostępnych metodach terapii. Wstępna analiza pozwala ocenić, czy istnieją podstawy do dochodzenia odszkodowania, zadośćuczynienia lub renty. Pomoc w uporządkowaniu sprawy można uzyskać poprzez bezpłatną analizę sprawy.
Ustalenie, na czym polegała szkoda
Pierwszym krokiem jest opisanie przebiegu leczenia w kolejności chronologicznej. Warto zapisać daty wizyt, badań, zabiegów, hospitalizacji, wypisów oraz moment, w którym pojawiły się niepokojące objawy. Istotne są również informacje o tym, kiedy pacjent dowiedział się o możliwym błędzie i jakie konsekwencje zdrowotne wystąpiły później.
Szkoda medyczna może obejmować zarówno pogorszenie stanu zdrowia, jak i trwałe kalectwo, przewlekły ból, utratę samodzielności czy konieczność dalszego leczenia. W postępowaniu można dochodzić zwrotu kosztów leczenia, rehabilitacji, dojazdów i opieki. Zadośćuczynienie ma natomiast rekompensować krzywdę, cierpienie fizyczne oraz psychiczne.
Należy oddzielić sam niekorzystny wynik leczenia od błędu osoby wykonującej świadczenie medyczne. Nie każde powikłanie oznacza zaniedbanie. Znaczenie ma to, czy lekarz, pielęgniarka lub placówka postępowali zgodnie z aktualną wiedzą medyczną, wymaganymi procedurami i standardem staranności.
Zebranie dokumentacji medycznej
Najważniejszym materiałem dowodowym jest pełna dokumentacja medyczna. Pacjent może zwrócić się do szpitala, przychodni, gabinetu lub laboratorium o udostępnienie historii choroby, wyników badań, kart informacyjnych, opisów zabiegów, zgód na leczenie, zaleceń oraz dokumentacji pielęgnacyjnej. Wniosek najlepiej złożyć pisemnie lub elektronicznie, zachowując potwierdzenie jego przekazania.
Warto gromadzić również dokumenty powstałe po zdarzeniu. Należą do nich rachunki za leki, rehabilitację, prywatne konsultacje, transport medyczny, sprzęt pomocniczy i opiekę osób trzecich. Przydatne są zwolnienia lekarskie, decyzje o niezdolności do pracy, orzeczenia o stopniu niepełnosprawności oraz dokumenty potwierdzające utracone dochody.
Trzeba zachować oryginały, a do dalszej korespondencji przekazywać kopie. Dobrym rozwiązaniem jest utworzenie folderu z podziałem na leczenie przed zdarzeniem, hospitalizację, późniejsze konsultacje i koszty. Taki porządek ułatwia prawnikowi oraz biegłemu ocenę związku między działaniem placówki a obecnym stanem zdrowia.
Sprawdzenie obowiązku informacyjnego
Zakres informacji przekazanych pacjentowi przed zabiegiem lub terapią może mieć znaczenie dla oceny sprawy. Pacjent powinien otrzymać zrozumiałe informacje o rozpoznaniu, proponowanym leczeniu, możliwych następstwach, ryzyku oraz dostępnych alternatywach. Sama podpisana zgoda nie zawsze przesądza, że obowiązek informacyjny został prawidłowo wykonany.
Szczególnie ważne jest ustalenie, czy przedstawiono inne metody postępowania i wyjaśniono ich istotne zalety oraz zagrożenia. Szersze omówienie tego zagadnienia zawiera materiał alternatywnych metodach leczenia, który pomaga ocenić znaczenie rozmowy poprzedzającej zabieg.
Warto zapisać własne wspomnienia dotyczące konsultacji: kto uczestniczył w rozmowie, jakie pytania zadawano i jak lekarz na nie odpowiadał. Pomocne mogą być także wiadomości elektroniczne, formularze zgody, ulotki oraz zeznania członków rodziny obecnych przy przekazywaniu informacji.
Wybór drogi dochodzenia roszczeń
Roszczenia można zgłosić bezpośrednio placówce medycznej albo jej ubezpieczycielowi. Pismo powinno opisywać zdarzenie, wskazywać naruszenie zasad leczenia, przedstawiać skutki zdrowotne oraz określać żądaną kwotę. Należy dołączyć najważniejsze dokumenty i zaznaczyć, że dalsze materiały mogą zostać przedstawione w toku postępowania.
W niektórych sytuacjach możliwe jest skierowanie sprawy do wojewódzkiej komisji do spraw orzekania o zdarzeniach medycznych. Ta ścieżka dotyczy określonych zdarzeń związanych z pobytem w szpitalu i ma własne wymogi formalne. Alternatywą pozostaje postępowanie cywilne, w którym można żądać odszkodowania, zadośćuczynienia, renty oraz ustalenia odpowiedzialności za przyszłe następstwa.
Przed wyborem rozwiązania należy sprawdzić, kto odpowiada za świadczenie: lekarz prowadzący praktykę, szpital, przychodnia, operator medyczny czy ubezpieczyciel. W sprawach o błąd medyczny często potrzebna jest opinia biegłego, ponieważ sąd ocenia prawidłowość leczenia na tle aktualnej wiedzy medycznej.
Terminy i przygotowanie zgłoszenia
Roszczenia związane z uszkodzeniem ciała lub rozstrojem zdrowia co do zasady przedawniają się po upływie trzech lat od dnia, w którym poszkodowany dowiedział się o szkodzie i o osobie zobowiązanej do jej naprawienia. Przepisy przewidują wyjątki, między innymi dla szkód wynikających z przestępstwa oraz roszczeń osób małoletnich. Dokładny termin zależy od okoliczności, dlatego nie należy zwlekać z analizą.
Samo zgłoszenie reklamacji lub wezwania do zapłaty nie zawsze zabezpiecza roszczenie przed przedawnieniem. Znaczenie może mieć wszczęcie odpowiedniego postępowania albo podjęcie innych czynności przewidzianych prawem. Trzeba też pamiętać, że rokowania zdrowotne mogą się zmieniać, a część następstw ujawnia się dopiero po czasie.
Pismo powinno być rzeczowe i wolne od niepotwierdzonych oskarżeń. Najlepiej wskazać daty, osoby, placówkę, rodzaj świadczenia, zauważone nieprawidłowości, skutki oraz aktualne potrzeby pacjenta. Przed wysłaniem dokumentów warto skonsultować ich treść z osobą zajmującą się sprawami błędów medycznych, aby nie pominąć istotnych dowodów ani terminów.
Im wcześniej zostaną zabezpieczone dokumenty i zebrane informacje, tym łatwiej ocenić odpowiedzialność placówki oraz wysokość możliwych roszczeń. Osoby poszkodowane lub ich bliscy mogą skorzystać z pomocy w analizie sprawy i przygotowaniu dalszych działań, aby dochodzenie należnych świadczeń przebiegało w sposób uporządkowany i dostosowany do konkretnej sytuacji.