Błąd w leczeniu choroby wrzodowej – niepotrzebna operacja żołądka

Choroba wrzodowa obejmuje wrzody żołądka i dwunastnicy, których leczenie opiera się głównie na lekach zmniejszających wydzielanie kwasu, eliminacji zakażenia H. pylori i kontroli objawów. Nieuzasadniona operacja może naruszać prawa pacjenta, lecz sama jej przeprowadzenie nie przesądza o błędzie. Sąd ocenia wskazania, jakość diagnostyki i sposób leczenia w chwili zdarzenia.

Przy niepowikłanym wrzodzie odstąpienie od operacji bywa standardem, a nie zaniedbaniem. Zabieg staje się uzasadniony między innymi przy perforacji, krwawieniu nienadającym się do opcji endoskopowej, zwężeniu, penetrującym owrzodzeniu lub podejrzeniu nowotworu. Każdy z tych stanów wymaga jednak oceny całego obrazu klinicznego, a nie tylko obecności rozpoznania.

Skarga pacjenta powinna wskazywać konkretny etap leczenia budzący wątpliwości: badanie, diagnozę, decyzję o operacji albo jej wykonanie. Do oceny potrzebne są dokumentacja medyczna, wiedza medyczna oraz analiza związku między działaniem podmiotu leczniczego a poniesioną szkodą.

Kiedy operacja żołądka jest rzeczywiście potrzebna

Decyzja o zabiegu powinna wynikać z nasilenia objawów, wyników badań i dostępności leczenia zachowawczego. W przypadku wrzodu niepowikłanego standardem jest farmakoterapia, dieta z odpowiednim dostosowaniem, diagnostyka H. pylori oraz obserwacja. Operacja bez wykazania szczególnych wskazań może stanowić nadmierne ryzyko, zwłaszcza gdy powikłania po zabiegu są poważniejsze od samej choroby wrzodowej.

W nagłych przypadkach kolejność postępowania bywa odmienna. Krwotok z wrzodu zwykle wymaga najpierw leczenia endoskopowego, a operację rozważa się wtedy, gdy tamowanie krwawienia jest niemożliwe albo nieskuteczne. Perforacja, ropień, zwężenie od światła lub podejrzenie nowotworu mogą uzasadniać zabieg, jednak wymagają udokumentowania przesłanek klinicznych i wyników badań.

Nawet prawidłowe rozpoznanie choroby wrzodowej nie wystarcza do obrony decyzji o operacji. Specjalista powinien ustalić, czy istniały wskazania do leczenia operacyjnego oraz czy mniej inwazyjna metoda nie mogła zaspokoić potrzeby pacjenta. Znaczenie ma również technika zabiegu i prawidłowość opieki pooperacyjnej.

Najczęstsze przyczyny niepotrzebnej operacji

Błędem może być nierozpoznanie lub niewłaściwe rozpoznanie wrzodu, a także przeoczenie objawów alarmowych wymagających pilnej gastroskopii. Niewłaściwa kwalifikacja pacjenta do leczenia zachowawczego, brak kontroli efektu terapii albo zbyt wczesne stwierdzenie, że leczenie nie działa, mogą doprowadzić do nieuzasadnionego zabiegu. Podobnie ryzykowne bywa pominięcie badań wskazanych ze względu na wiek, krwawienie, niedokrwistość lub podejrzenie nowotworu.

Kolejną przyczyną jest niewłaściwe prowadzenie leczenia farmakologicznego. Zakażenie H. pylori powinno być rozpoznane i leczone zgodnie z aktualną wiedzą medyczną, a inhibitor pompy protonowej stosowany w odpowiedniej dawce i przez właściwy czas. Specjalista oceni również, czy uwzględniono wpływ leków zwiększających ryzyko wrzotów, takich jak NLPZ, oraz czy pacjent otrzymał informacje dotyczące objawów wymagających pilnego kontaktu z placówką.

Błędy mogą wystąpić również podczas samej operacji, przykładowo wskutek niewłaściwej techniki, nieszczelności zespolenia lub niedostatecznego opanowania krwawienia. Ten sam mechanizm prawny – działanie podjęte mimo wątpliwej zasadności, które następnie przynosi szkodę – występuje na przykładzie błędów okołoporodowych. W obu sytuacjach konieczne jest wykazanie błędu oraz związku przyczynowego z poniesioną szkodą.

Jak sprawdzić, czy popełniono błąd

Podstawą oceny jest dokumentacja medyczna, obejmująca skierowania, wyniki badań laboratoryjnych, opisy gastroskopii, badania histopatologiczne, diagnostykę H. pylori, dokumentację obrazową, protokół operacji i opis wypisu. Ważny jest również termin zgłoszenia pogorszenia zdrowia oraz przebieg kolejnych konsultacji. Chronologia zdarzeń pozwala ustalić, które decyzje kliniczne miały wpływ na stan pacjenta.

Oceny nie można oprzeć wyłącznie na fakcie, że zabieg zakończył się powikłaniem. Konieczne jest porównanie postępowania ze standardem obowiązującym w danym okresie, a nie wyłącznie z aktualną praktyką. Podstawę prawną odpowiedzialności może stanowić art. 415 Kodeksu cywilnego, a obowiązek należytej staranności i zgodności z aktualną wiedzą medyczny wynika również z art. 8 ustawy o zawodach lekarza i lekarza dentysty.

Praktycznie niezbędna jest opinia specjalisty z odpowiedniej dziedziny, najlepiej gastroenterologa i chirurgii, a czasem także anestezjologa. Specjalista powinien odpowiedzieć, czy rozpoznanie było prawidłowe, czy istniały wskazania do operacji oraz jakie skutki mogłyby wystąpić przy prawidłowym leczeniu. Dopiero kompleksowa ocena pozwala rozstrzygnąć, czy szkoda ma charakter losowy, wynikowy czy będący następstwem naruszenia standardów.

Jakie szkody i roszczenia można rozważyć

Jeżeli zbędna operacja doprowadziła do powikłań, bólu, ograniczenia codziennego funkcjonowania albo trwałego pogorszenia zdrowia, możliwe jest dochodzenie odszkodowania obejmującego koszty leczenia, utracone dochody oraz zadośćuczynienie za cierpienie. Zakres roszczeń zależy od rodzaju szkody i jej związku z zabiegiem. Nie każda niekorzystna reakcja organizmu na leczenie spełnia warunki odpowiedzialności odszkodowawczej.

Przy trwałym uszkodzeniu zdrowia może wystąpić podstawa do wnioskowania o ustalenie prawa do renty z tytułu uszkodzenia zdrowia, jeżeli spełnione zostaną także pozostałe przesłanki. Znaczenie mają przewidywany czas ograniczenia sprawności, zakres codziennych obowiązków i możliwość wykonywania pracy. Potrzeba wykazania związku przyczynowego jest równie istotna w sprawach dotyczących odklejenia łożyska, gdzie skutki leczenia również wymagają fachowej oceny.

Odpowiedzialność może dotyczyć lekarza, podmiotu leczniczego albo obu podmiotów, zależnie od okoliczności. Rodzaj roszczenia i właściwy tryb zależą od zdarzenia, dlatego kwestie takie jak przedawnienie, właściwość sądu lub możliwość uzyskania ochrony ubezpieczeniowej powinny być sprawdzone indywidualnie. Nie należy zakładać, że każda nieuzasadniona operacja daje automatyczne prawo do maksymalnej kwoty.

Co zrobić, gdy podejrzewasz zbędną operację

Najpierw warto zebrać dokumenty i sporządzić chronologiczny opis leczenia, wskazując pytania dotyczące diagnozy oraz decyzji o zabiegu. Należy zachować skierowania, wyniki badań, recepty, opisy procedur i korespondencję z placówką. Pomocne bywają również rachunki, informacje o kolejnych wizytach i uwagi dotyczące powikłań. Dokumenty najlepiej przekazać niezależnemu specjalistowi, który oceni zasadność postępowania.

Równolegle warto ustalić sytuację prawną, ponieważ nie każdy przypadek wymaga sądu, a ocena może wskazać rozmowę z lekarzem, zgłoszenie do ubezpieczyciela albo inne dostępne działania. Nie należy podpisywać oświadczeń zwalniających podmiot leczniczy z odpowiedzialności bez wcześniejszej oceny ich skutków. Ze względu na terminy przedawnienia konsultacja prawna powinna być jednym z pierwszych kroków.

Jeśli pozdrawia Cię wątpliwość co do zasadności operacji, rozpocznij od bezpłatnej wstępnej analizy prawnej. Przygotuj dokumenty medyczne i krótki opis przebiegu leczenia, aby prawnik mógł wskazać, które elementy wymagają opinii specjalisty oraz czy istnieją podstawy do roszczeń. Skontaktuj się z wybraną kancelarią i nie odkładaj oceny na później.