Błąd przy zakładaniu cewnika – powikłania i roszczenia

Założenie cewnika jest częstą procedurą medyczną, wykonywaną między innymi w celu odprowadzenia moczu, podania leków lub monitorowania stanu pacjenta. Zwykle przebiega bez poważnych następstw, jednak nieprawidłowa technika, brak właściwej oceny przeciwwskazań albo zaniedbania w obserwacji mogą doprowadzić do uszkodzenia organizmu.

Powikłania mogą pojawić się po założeniu cewnika urologicznego, naczyniowego, centralnego czy żywieniowego. Ich charakter zależy od rodzaju procedury. Pacjent może doznać urazu cewki moczowej, zakażenia, krwawienia, przebicia naczynia, wynaczynienia leku, a w ciężkich przypadkach sepsy lub niewydolności narządów.

Samo wystąpienie powikłania nie przesądza jeszcze o błędzie medycznym. Niektóre działania niepożądane są znanym ryzykiem prawidłowo przeprowadzonej procedury. Znaczenie mają okoliczności zakładania cewnika, stan pacjenta, sposób wykonania czynności oraz reakcja personelu na pierwsze objawy komplikacji.

Jeżeli doszło do trwałego uszczerbku, przedłużenia leczenia lub cierpienia, warto przeanalizować dokumentację i ustalić, czy pacjentowi przysługują roszczenia. W takich sprawach możliwe jest dochodzenie odszkodowania, zadośćuczynienia oraz renty, a czasem także zwrotu konkretnych kosztów poniesionych po zabiegu.

Rodzaje cewników i możliwe następstwa

Cewnik Foleya lub inny cewnik urologiczny może spowodować otarcie albo przerwanie ciągłości cewki, krwiomocz, ból, obrzęk i powstanie tak zwanej fałszywej drogi. Zbyt długie utrzymywanie cewnika, brak higieny lub nieprawidłowe podłączenie układu zwiększają ryzyko zakażenia dróg moczowych. Nieleczona infekcja może rozszerzyć się na nerki lub doprowadzić do uogólnionego zakażenia.

Przy zakładaniu wkłucia centralnego możliwe są między innymi nakłucie tętnicy, krwiak, odmowa prawidłowego położenia końcówki cewnika oraz odma opłucnowa. Cewniki naczyniowe mogą też prowadzić do zakrzepicy, zapalenia żyły lub przedostania się leku poza naczynie. Skutki zależą od rodzaju podanej substancji i szybkości wdrożenia leczenia.

Kiedy powikłanie może oznaczać błąd

Odpowiedzialność personelu może być rozważana, gdy procedurę przeprowadzono bez właściwego rozpoznania stanu pacjenta, z pominięciem przeciwwskazań albo przez osobę bez odpowiednich umiejętności i nadzoru. Nieprawidłowy dobór rozmiaru cewnika, użycie nadmiernej siły, brak aseptyki czy zignorowanie oporu podczas zakładania mogą wskazywać na naruszenie zasad aktualnej wiedzy medycznej.

Znaczenie ma również postępowanie po wykonaniu procedury. Brak kontroli drożności, nieprawidłowe umocowanie, zaniechanie obserwacji miejsca wkłucia lub opóźnienie diagnostyki alarmujących objawów mogą pogłębić szkodę. Przy ocenie sprawy analizuje się także zgodę pacjenta, przekazane informacje o ryzyku oraz to, czy dokumentacja wiernie opisuje przebieg czynności.

Objawy wymagające szybkiej reakcji

Niepokój powinny wzbudzić silny lub narastający ból, intensywne krwawienie, trudności w oddawaniu moczu mimo założonego cewnika, gorączka, dreszcze, mętny mocz i ból w okolicy lędźwiowej. Po założeniu cewnika naczyniowego alarmujące są obrzęk kończyny, duszność, ból w klatce piersiowej, sinienie, zaburzenia krążenia oraz pieczenie lub obrzęk w miejscu podawania leku.

W razie takich objawów pacjent powinien niezwłocznie skontaktować się z personelem lub zgłosić na pomoc doraźną. Szybka reakcja może ograniczyć zakres uszkodzeń, a uzyskane wyniki badań będą później ważnym dowodem. Warto zachować wypisy, zalecenia, wyniki badań obrazowych, recepty i rachunki za dalsze leczenie.

Jak zabezpieczyć dowody

Podstawą analizy są historia choroby, karta zleceń, karta pielęgnacji, opis procedury, wyniki posiewów i badań obrazowych oraz dokumentacja późniejszych hospitalizacji. Można również zgromadzić zdjęcia obrażeń, informacje o czasie pojawienia się objawów i dane osób, które obserwowały stan pacjenta. Przydatne bywają także zapisy rozmów z placówką i korespondencja dotycząca reklamacji.

Dokumentację medyczną pacjent ma prawo uzyskać, a placówka nie powinna uzależniać jej wydania od zgody na zrzeczenie się roszczeń. W sprawach dotyczących opieki okołoporodowej podobne zasady dowodowe mają zastosowanie przy innych uchybieniach, na przykład gdy analizowany jest błąd przy odklejeniu łożyska. Każda sprawa wymaga jednak indywidualnej opinii medycznej.

Jakich roszczeń można dochodzić

Zadośćuczynienie ma rekompensować ból, lęk, stres, utratę sprawności i inne skutki niemajątkowe. Odszkodowanie obejmuje natomiast uzasadnione wydatki, takie jak koszty leków, rehabilitacji, konsultacji, dojazdów, opieki osób trzecich lub dostosowania mieszkania. Jeżeli poszkodowany utracił możliwość pracy albo zwiększyły się jego stałe potrzeby, można rozważyć także rentę.

Roszczenia mogą być kierowane wobec podmiotu leczniczego i jego ubezpieczyciela, zależnie od podstawy odpowiedzialności. Warto działać bez zbędnej zwłoki, ponieważ terminy przedawnienia zależą od rodzaju roszczenia i okoliczności sprawy. Doświadczenie pełnomocnika pomaga ocenić związek między procedurą a szkodą, ustalić wysokość żądań oraz przygotować sprawę do negocjacji lub postępowania sądowego.

Jeśli po założeniu cewnika doszło do uszkodzenia ciała, zakażenia albo długotrwałego leczenia, można skorzystać z bezpłatnej analizy sprawy. Przekazanie dokumentacji pozwala wstępnie ocenić, czy przebieg procedury odbiegał od wymaganych standardów i jakie kroki mogą zabezpieczyć interesy pacjenta.